tr

NAMIK KEMAL YILDIZ

24.02.2026

ÖZ-TÜRKİSTAN ARAŞTIRMA, KÜLTÜR VE STRATEJİ DERNEĞİNİN AÇILIŞI

Türkiye'de lisan, yüksek lisans ve doktora eğitimi görmüş kişiler bir araya gelerek,

Ankara'da Öz-Türkistan Kültür, Eğitim, Araştırma ve Strateji Derneğini kurdular.

Derneğin yönetimi: Başkan Abdürrahim MASUMİ, Başkan Yardımcısı: Kutbettin

YAKUBİ, Yönetim kurulu üyeleri, Hamidullah RİZAZADE, Tahmina OSMANİ, Şahveli

SAVAŞ'tan oluşmaktadır.

Etkinliğe, Afganistan Cevizcan İl İmar Ekibi- NATO eski eğitim danışmanı sıfatımla

davet edilmekten onur duydum.

Başkan Abdürrahim MASUMİ, yaptığı açılış konuşmasında: Merkezin kuruluşunda

desteği, emeği geçen Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı Başkan müşaviri Fatma Yavuz

KOTAN'a şükranlarını ifade etti. Derneğin kuruluş sürecini anlattı.

Derneğin, gelecekte bölgede saygın bir araştırma kurumu hâline gelerek, ikili iş

birliğinin güçlendirilmesi, yerli bilginin üretilmesi ve kültürel diplomasinin geliştirilmesi

yolunda etkili katkılar sunacağına olan inancını ifade etti.

Başkan Yardımcısı Kutbettin YAKUBİ Öz- Türkistan Araştırma Kültür ve Strateji

Derneğinin amaçlarını:

• Kültürel mirasını korumak,

• Bilimsel ve stratejik araştırmalar yapmak,

• Türkiye-Afganistan arasında akademik, kültürel ve araştırma kurumları

arasında etkili bir köprü kurmak,

• Türkiye ve Afganistan'da görev yapan araştırmacılar ve aydınlar arasında

düşünce, tecrübe ve bilgi alışverişine zemin hazırlamak,

• Eğitim alanında projeler geliştirmek,

• Türk Dünyası'nın ortak değerlerini görünür kılmak

Şeklinde özetledi.

Afganistan'da aynı coğrafyada aynı zamanlarda görev yaptığımız değerli insan

Cevizcan eski valisi ve milletvekili Muhammed Alim SAAİ yaptığı konuşmada; emperyal

devletlerin Afganistan üzerindeki oyunlarını hakkında bilgi verdikten sonra Afganistan millî

marşında adı geçen 14 etnik yapının Afganistan'ın yeniden imarı için bir araya gelmesi

gerektiğini, millî birlik ve dayanışmanın önemi üzerinde durdu.

Afganistan'ın 35 milyona nüfusa sahip iken bu gün 10 milyon Afganlının ülkesini

terk etmek zorunda kaldığını belirtti. Afganistan'daki Türk soylular kendilerine kültürel

olarak en yakın gördükleri Türkiye'ye gelmeyi tercih ettiklerini, Afganistan'da üst düzey

bürokratlar veya subayların ailesini geçindirmek için ticaret yanında Türkiye'de günlük işler

yaptıklarını veya çoban olarak çalıştıklarından bahsetti.

Afganistan'da görev yapmış eski bakan, milletvekili, vali, üst düzey bürokrat,

Afganistan Eski Ulusal Güvenlik Danışmanı yanında doktora düzeyinde eğitimini

tamamlamış 50 den fazla uzman-akademik personel, Afgan ve Türk vatandaşı yetkin

şahsiyetleri bu salonda görünce gelecekten artık ümitvar olduğunu dile getirdi.

Afganistan'da yaşayan tüm dini ve etnik yapının oluşturacağı millî birlik ve

beraberlikle Afganistan'ı eski güzel, güçlü, güvenli, kalkınmış haline kavuşturacak kadroları

görmekten memnuniyetini ifade etti.

Fatma YAVUZ KOTAN, sivil toplum örgütlerinin günümüzdeki etkinliğinden ve

kadınların sosyal hayatımızdaki yeri ve öneminden bahsettiler.

Diğer protokol konuşmalarından sonra derneğin açılış kurdelesi kesildi. Katılımcı

misafirlere Türkistan pilavı ikram edildi.

Derneğin adındaki "Türkistan" kelimesi en çok dikkatimi çeken sözcük oldu. Hemen,

Türk millî düşüncesinin ve Türkçülük akımının en önemli isimlerinden Ziya GÖKALP'in

"Turan" başlıklı şiiri aklıma geldi

"Vatan ne Türkiye'dir Türklere, ne Türkistan;

Vatan, büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan."

Türkistan adının kökeni, sözlük anlamı her ne kadar "Türklerin yaşadığı yer" anlamına

gelse de günümüzde tarihî–kültürel bir kavramdır; resmî bir devlet adı değildir.

Ancak coğrafi olarak Orta Asya'nın büyük bölümünü ifade eder. Sınırları siyasî değil,

tarih, dil ve kültür esaslıdır. Bu nedenle Türk Dünyası kavramının çekirdeğini oluşturur.

Türkistan denince akıla, 4 parçalı koca bir dünya gelir.

1. Batı Türkistan (Orta Asya Türk Cumhuriyetleri): Kazakistan, Özbekistan,

Türkmenistan, Kırgızistan ve Tacikistan bağımsız devletlerin üzerinde oturduğu

toprakları kapsar. Bu Türkistan bölgesi, Sovyet döneminde maksatlı olarak "Orta

Asya" olarak adlandırılmıştır.

2. Doğu Türkistan: Çin Halk Cumhuriyeti sınırları içindedir. Resmî adı: Sincan Uygur

Özerk Bölgesidir. Bu bölgede Türk boylarından Uygurlar yanında, Kazaklar,

Kırgızlar, Özbekler ve Tatarlar yaşarlar.

3. Güney Türkistan: Afganistan'ın kuzey bölgesine verilen isimdir. Başlıca şehirleri

Mevlana hazretlerinin doğduğu Belh (Mezar-ı Şerif), Cüzcan/Cevizcan, Faryab,

Tahar, Kunduz'dur. Türk boylarından Türkmenler, Özbekler, Kırgızlar yaşamaktadır.

4. Kuzey Türkistan: Rusya Federasyonu'nun güney Sibirya ve İdil–Ural havzası'daki

Türk bölgelerini kapsar. Bu bölge içinde Tataristan, Başkurdistan, Altay, Hakasya ve

Tuva (Tıva) gibi Özerk Türk Cumhuriyetleri bulunmaktadır.

"Turan"; Türkiye ve Türkistan'ı aşan, tüm Türkleri içine alan geniş bir vatan idealini bir

ülkü olarak dile getirir.

Türkistan ve Turan sevdalısı ben için bu derneğin açılışı ve faaliyetleri çok önemlidir.

Güney Türkistan'da 2011 ve 2014 yılları arasında NATO kapsamında eğitim danışmanı

olarak görev yaptığımdan dolayı kendimi bahtiyar, mutlu ve huzurlu hissediyorum. Bölgedeki

soydaşlarıma hizmet etmekten onur duyuyorum.

Dernek, Afganistan ve Türkiye arasındaki dostane ve tarihi olayları pekiştirme yolunda

atılan önemli bir adımdır.

Atatürk'ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni Rusya'dan sonra tanıyan ikinci

ülkenin Afganistan olduğunu (1 Mart 1923). Kabil'de açılan ilk diplomatik misyonun Türkiye

Büyükelçiliği olduğunu hepimiz biliyoruz.

Manisa Soma'da, 13 Mayıs 2014 tarihinde meydana gelen kömür maden faciasındaki 301

madencimizi kaybettiğimizde, NATO/Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti (ISAF)

kapsamında görev yapan Türk helikopterinin, 16 Mart 2012 sabahı teknik bir arıza nedeniyle

düşmesi sonunda 12 Türk subay ve askerimizi şehit verdiğimizde günlerce akın akın görev

yaptığımız mekâna gelip acımızı paylaşan ve Türkiye için dua eden Afganlıları unutmadık.

Afganistan'da kaçırılan Türk mühendisi, iş adamlarını, tır şoförünü Taliban'ın elinden

kurtaran Türk sevdalısı soydaşlarımızı unutmadık.

Türkiye'ye kaçak yollarla gelen Afganlıların içinde Amerika'nın yetiştirdiği savaşçılarda

olabilir. Varsa da bunu Türk güvenlik yetkilileri bilir, bulur ve gereğini yapar.

Gelenlerin içinde Türkiye'de okumuş, Türk devlet görevlileriyle çalışmış, Türk sevdalısı,

Türkçü, medeni, bilgili, tecrübeli ve elit insanların varlığını biliyorum.

Yaşasın Türk-Afgan dostluğu, Yaşasın Türk Devletler Teşkilatı, Yaşasın Türk dünyası...

Namık Kemal YILDIZ